Lịch sử bí mật của cần sa tại Nhật Bản

Các chuyên gia ch ra ý nghĩa văn hóa ca loi cây này.

Ngày nay Nht Bn là mt trong các nước áp dng lut chng cn sa kht khe nht trên thế gii.

Hình pht cho vic s hu là ti đa 5 năm tù và người trng trái phép đi mt vi mc án tù 7 năm. Hàng năm khong 2000 người vi phm nhng điu lut này – tên ca h bị đăng trên tin tc hàng đêm và s nghip ca h b hy hoi mãi mãi. Vic cm này ngoài đưa ra các hình pht cũng cm nghiên cu v cn sa y tế, buc các nhà khoa hc Nht Bn phải ra nước ngoài đ tiến hành các nghiên cu ca h.

Trong nhiu thp k, nhng điu lut này đã đng vng. Nhưng bây gi ngày càng có nhiu người Nht Bn đang lên tiếng chng li vic cm – và đim chính ca chiến dch ca h là n lc dy cho công chúng v lch s lâu dài đã b quên lãng ca cn sa Nht Bn. [1]

Mc dù không được cp nht k t năm 2010, trang web tiếng Anh chi tiết nht v cn sa ti Nht Bn là taima.org có th truy cp đây.

Taima Museum in Tochigi prefecture in Japan.

Junichi Takayasu, người quản lý của Taima Hakubutsukan- Viện bảo tàng duy nhất về cần sa tại Nhật Bản. (Photo by Hiroko Tanaka)

“Hu hết người Nht xem cn sa như là mt nét văn hóa ca Nht Bn, nhưng h đã sai. Hàng ngàn năm qua, cn sa đã là trung tâm ca văn hóa Nht Bn,” li gii thích ca Junichi Takayasu, mt trong nhng chuyên gia hàng đu đt nước.

Theo Takayasu, các du vết sm nht ca cn sa ti Nht Bn là nhng ht ging và các loi si dt được phát hin phía tây ca đt nước có niên đi t thi kỳ Jomon (10.000 – 300 năm trước công nguyên). Các nhà kho c cho rng si cn sa đã được s dng đ dt qun áo – cũng như làm dây cung và dây câu. Nhng loi cây này có kh năng là cannabis sativa – được đánh giá cao vì loại si bền chắc ca nó – mt lun đim được chng minh bi mt bc tranh trên hang đng thi tin s ở Nht Bn ging như v mt cây cao khng khiu vi lá cho biết đó là cn sa.

“Cn sa là loài thực vật quan trng nht đi vi người tin s Nht Bn. Nhưng ngày nay nhiu người dân Nht Bn có mt hình nh rt tiêu cc ca loi cây này, “Takayasu nói.

Đ đưa người dân Nht Bn quay li vi gc r cn sa ca h, vào năm 2001 Takayasu thành lp Taima Hakubutsukan (The Museum Cannabis – Bo tàng Cn sa) – bo tàng duy nht Nht Bn dành riêng cho loi cây b bôi bn rất nhiu này. [2]

 

Bo Tàng Cần sa

Taima Museum in Tochigi prefecture in Japan.

Junichi Takayasu, người quản lý của Taima Hakubutsukan, đứng bên ngoài bảo tàng cần sa duy nhất tại Nhật Bản (Photo by Hiroko Tanaka)

Bo tàng nm trong mt ngôi nhà g cách Tokyo 100 dm trong tnh Tochigi – mt khu vc liên quan lâu dài ti vic canh tác cn sa ca Nht Bn. Các tnh giáp vi khu vc Tohoku đã b tàn phá bi trn đng đt ngày 11 Tháng 3 năm 2011 – nhưng vì trong ni đa nên không b nh hưởng bi sóng thn và được che chn bi các dãy núi khi rò rĩ phóng x, nó phn ln không b nh hưởng ca thm ho.

Bo tàng cha nhiu các bng chng v di sn cn sa t hào ca Nht Bn. Có bn khc g thế k 17 hình ph n quay si và hình nh ca người nông dân gt cây. Trong mt góc có mt khung ci làm vic nơi Takayasu chng t ngh thut dt. Ông ch vào mt cái xô vi cn sa – m áp trong mùa đông, mát m vào mùa hè, nó hoàn toàn phù hp vi khí hu khc nghit ca Nht Bn.

Taima Museum in Tochigi prefecture in Japan.

Một bản mộc bản được in từ thế kỷ 17 cho thấy các phụ nữ đang chuẩn bị sợi gai dầu (Photo by Hiroko Tanaka)

Taima Museum in Tochigi prefecture in Japan.

Sản phẩm từ cây gai dầu được trưng bày tại Hakubutsukan (Photo by Hiroko Tanaka)

Cho đến gia thế k XX, vic canh tác cn sa Nht Bn tng được trồng theo mt chu kỳ din ra quanh năm, “Takayasu gii thích.” Nhng ht ging đã được gieo trng vào mùa xuân sau đó thu hoch vào mùa hè. Sau này, các thân cây được phơi khô, ngâm và biến thành si. Trong sut mùa đông, chúng được dt thành vi và làm thành qun áo sn sàng đ mc cho v mùa tiếp theo. “

Đóng vai trò quan trng như vy trong nông nghip, cn sa thường xuyên xut hin trong văn hóa dân gian. Nó được đ cp trong thế k th 8 Manyoshu – b sưu tp các bài thơ c xưa nht ca Nht Bn và xut hin trong nhiu bài thơ haiku và Tanka. Ninjas t nhn là s dng cn sa trong quá trình đào to ca h – nhy hàng ngày trên các cây đang tăng trưởng nhanh đ rèn luyn k năng nhào ln.

Theo Takayasu, cn sa đã rt ni tiếng vi vic tăng trưởng cao ln và mnh m đến mc có mt câu tc ng Nht Bn liên quan đến áp lc ngang tích cc đã nói rng ngay c c di mc lon s thng nếu trng gia các cây cn sa.

Taima Museum in Tochigi prefecture in Japan.

Quần áo trẻ em được trang trí làm từ sợi gai dầu truyền thống. (Photo by Hiroko Tanaka)

Theo cách tương t, các bài hát hc đường trong cng đng trng cn sa thường hô hào các em hc sinh phát trin thng và cao như cây cn sa. Do nhng đc tính đã biết, mt thiết kế vi gi là A-sa-no-ha da trên vic lng lá cn sa vào nhau đã tr nên ph biến trong thế k 18. Thiết kế là mt la chn qun áo tr em được yêu thích và cũng tr thành thi thượng trong gii thương nhân hy vng vn may kinh tế ca họ sẽ bùng nổ.

Cùng vi công dng làm nguyên liu, cn sa cũng mang ý nghĩa tinh thn trong Thn đo, tôn giáo bn đa ca Nht Bn – tôn kính s hài hòa t nhiên và nhng quan nim v s tinh khiết. Cây cn sa được tôn kính vì kh năng làm sch ca nó, do đó thầy tu Thn đo tng vy bó lá đ xua đui tà ma. Tương t như vy, đ biu th đ tinh khiết ca h, cô dâu đeo mng che mt được làm t cây cần sa vào ngày cưới ca h. Hin nay, ngôi đn thiêng liêng nht ca quc gia – Ise Jingu tnh Mie – tiếp tc có năm l k nim hàng năm được gi là Taima dành cho n thn mt tri ca đt nước. Tuy nhiên nhiu du khách hin đi không kết ni được tên ca nhng nghi l này vi loi thuc được các chính tr gia và cnh sát ca họ cho là ma qu. [3]

S gia người M vào đu thế k 20, George Foot Moore, cũng ghi nhn cách thức người du hành Nht Bn s dng đ mt ít lá cn sa ti các đn th ven đường đ đm bo hành trình an toàn. Gia đình cũng đt cháy chùm cây cn sa ca ra vào ca h tiếp đón linh hn ca người chết trong l hi Obon mùa hè.

 

Cần Sa Có Hút Được ?

Vi lot chng c này, cn sa là điu cn thiết trong nhiu khía cnh ca cuc sng Nht Bn, mt trong nhng câu hi vn còn nghi ng: Người ta có hút nó không?

Takayasu không chc chn – và nhiu chuyên gia khác cũng không. Lưu tr lch s không đ cp đến hút cn sa Nht Bn, nhưng nhng h sơ này có xu hướng tp trung ch yếu vào đi sng ca các tng lp và b qua nhng thói quen ca đa s người dân. Hàng trăm năm qua, xã hi Nht Bn tng được phân chia ra thành mt h thng tng lp giai cp nghiêm ngt. Trong th hng này, go – và rượu sake t nó – được kim soát bi nhng người giàu có do đó cn sa có th cũng đã là la chn làm thuc cho qun chúng.

Quan trng không kém vic cn sa có được hút không là câu hi có th như vy được không? Câu tr li cho điu đó là mt t Có rõ ràng. Theo mt cuc kho sát được công b bi Văn phòng Liên Hip Quc v Ma túy và Ti phm năm 1973, mc THC ca cây cn sa Nht Bản bn đa t Tochigi đo được gn 4%. Trong khi đó, mt nghiên cu tiến hành bi D án Giám sát hiu lc cn sa Đi hc Mississippi cho thy mc đ THC trung bình trong cn sa b tch thu bi nhà chc trách M trong nhng năm 1970 thp hơn 1,5%. [4]

Cho đến đu thế k 20, phương pháp cha tr da vào cn sa trên đã có mt các ca hàng thuc ca Nht Bn. Là mt thành phn lâu đi trong y hc c truyn Trung Quc, chúng được dùng đ làm gim đau nhc cơ bp, đau đn và mt ng.

Trong khi đó khu vc Tohoku ni tiếng vi wariai Kinoko hoang (nm cười). mt đt nước yêu nm – như shiitake, nm maitake và matsutake ngàn đô la – vic bán mt lot các loi nm to o giác là hp pháp cho đến năm 2002 khi chúng đã b cm đ ci thin hình nh quc tế ca đt nước trước khi Nht Bn-Hàn Quc đăng cai World Cup. [5]

 

Lệnh Cm Cn Sa Ti Nht Bn

Vic cm ngành công nghip cn sa Nht Bn cũng có ngun gc nước ngoài.

Theo Takayasu, nhng năm 1940 bt đu thun li vi nông dân trng cn sa khi các nhà lãnh đo quân s ca đt nước – như nhng người M – kêu gi nông dân trng cn sa đ giúp giành chiến thng Thế chiến thứ Hai.

“Hi quân Hoàng gia cn nó đ làm dây thng và dây dù cho lc lượng không quân. Quân đi phân loi cn sa là mt vt liu chiến tranh và h đã to ra nhng khu hiu chiến tranh yêu nước v nó. Thm chí đã có mt câu nói là không có cn sa, chiến tranh không th được tiến hành,” Takayasu nói.

Tuy nhiên sau s đu hàng ca Nht Bn vào năm 1945, chính quyn M chiếm đóng đt nước và h đã đưa thái đ đi vi cn sa. Cm canh tác có hiu qu ti Hoa vào năm 1937, Washington lúc này cũng tìm cách cm ti Nht Bn. Vì quc gia vn nm trong tm kim soát ca M, Đo lut kim soát cn sa đã được thông qua năm 1948. Pháp lut hình s hoá ti s hu và canh tác không có giy phép – và hơn 60 năm sau, nó vn là ct lõi ca chính sách chng cn sa hin ti ca Nht Bn.

Vào thi đim đó, các nhà chc trách M dường như đã thông qua Đo lut như mt mong mun v tha đ bo v người dân Nht Bn khi các t nn ma túy. Nhưng các nhà phê bình ch ra rng chính quyn chiếm đóng cho phép bán amphetamines không cn kê đơn tiếp tc cho đến năm 1951. Thay vào đó, mt s chuyên gia Nht Bn cho rng lnh cm đã được xúi gic bi nhng nhà vn đng hành lang hóa du M, nhng người mun lt đ ngành công nghip si cần sa Nht Bn và m ca th trường cho vt liu nhân to xut x t M, bao gm nylon.

2e8014976df3fd125cfce8dcc6bb8fdcf4b3b4597f37ac4a991e607267f4b13e

Công nhân thu hoạch cây gai dầu tại Tochigi Prefecture (nông trại có giấy phép canh tác gai dầu). (Photo by Junichi Takayasu).

Takayasu xem xét lnh cm trên nhiu phương din khác nhau, đt nó trong tình hung bi cnh rng ln hơn ca M v vic c gng làm gim sc mnh ca quân phit Nht Bn đã kéo châu Á vào cuc chiến.

“Trong cùng mt cách đó, chính quyn M không khuyến khích võ thut như kendo và judo, Đo lut kim soát cn sa năm 1948 là mt cách đ làm suy yếu ch nghĩa quân phit Nht Bn. Các ngành công nghip cn sa thi chiến đã b chi phi quá mc bi quân đi nên lut mi đã được thiết kế đ tước đi quyn lc ca nó. “

Bt k lý do tht s, tác đng ca Lut kim soát cn sa năm 1948 đã có sc phá hy ln. T đnh đim vi hơn 25.000 trang tri cn sa vào năm 1948, s lượng trang tri gim mnh mt cách nhanh chóng – buc người nông dân ri khi vic kinh doanh và đưa các kiến thc v canh tác cn sa đến b vc biến mt. Hin nay có chưa đến 60 trang tri cn sa được cp giy phép ti Nht Bn – tt c được yêu cu trồng các chng cn sa có cha hàm lượng THC ti thiu – và ch có mt người còn sng sót thành tho chu kỳ trng cn sa đy đ t ht ging đến khung ci – mt người ph n 84 tui.

Đng thi, mt chiến dch tuyên truyn bn vng đã phân cách công chúng Nht Bn khi gc r văn hóa cn sa ca h – ty não h bi nhn thc cn sa là mt cht đc, sánh ngang vi heroin hay cocaine.

Nhng chiến dch này có th đã dp tt tt c các du vết ca nghìn năm lch s lâu đi ca Nht Bn nếu không nh mt điu – kh năng phc hi ca chính cây cn sa. Mi mùa hè, hàng triu bi cây – dòng dõi mc hoang ca cn sa được trng hp pháp trước 1948 – mc lên trên nhng ngn đi và đng bng nông thôn Nht Bn. Năm 2006, 300 cây thm chí còn mc trong các căn c ca nhà tù Abashiri Hokkaido – nhiu đến mc làm bi ri cả chính quyn. [6]

Mi năm, cnh sát Nht Bn phát đng các chiến dch dit tr công khai chng li các cây này. Tính trung bình, h phát hin và tiêu dit t mt đến hai triu cây. Nhưng cũng như nhiu khía cnh khác ca cuc chiến tranh ma túy, trn chiến ca h đang thua và các năm tiếp theo, cây li phát trin tr li vi s lượng ln hơn bao gi hết.

 

Lãng Phí tài Nguyên?

Do nhng điu cm k xung quanh vic tho lun v cn sa, nhiu người đã không sẵn sàng lên án nhng chiến dch ca cnh sát. Nhưng bây gi các nhà phê bình đang bt đu tn công cả vào sự lãng phí ngun lc công và s phá hy không cn thiết đi vi loi cây đa dng như vy.

Nagayoshi Hideo, tác gi ca cun sách năm 2009, _Taima Nyuumon – Gii thiu v Cannabis, lp lun cho cho rng cây cn sa hoang dã có th được khai thác mt cách h thng và đưa vào s dng làm thuc cha bnh, năng lượng sinh khi và trong công nghip xây dng.

Yukio Funai – mt người ng h khác và tác gi ca Akuhou! Taima Torishimariyaku no Shinjitsu – Lut ti t! S tht đng sau D lut kim soát Cannabis (2012) – gi cn sa là mt qu trng vàng cho Nht Bn. Trong mt phân tích chi tiết v các li ích kinh tế tim năng đ hp thc hóa, ông nêu ra yếu t tiết kim t vic gim giám sát và giam gi – kết lun đt nước có th thu v đến 300 t đô la trong dài hn.

Trong mt quc gia đang phi đi mt vi các vn đ kinh tế chưa tng có, nhng lp lun này có v to hng thú. Gn đây Nht Bn tt hu sau Trung Quc tr thành cường quc kinh tế th ba thế gii và đt nước n ti hơn mười nghìn t USD – gp đôi GDP ca mình. Nhng vn đ này góp phn vào s tn tht v người vi mt ước tính là có 6,5 triu người nghin rượu và t l t t dao đng mc khong 30.000 v mt năm.

Vic hp pháp hóa cn sa có th gii quyết mt s vn đ. Nh vic thu hút các doanh nghip tr tr li, nó có th chng li s suy gim nông nghip – đc bit là sau trn đng đt Tohoku. Nó có th ci thin cht lượng chăm sóc cho hàng ngàn bnh nhân ung thư và ngăn chn s chy máu cht xám khi các nhà khoa hc buc phải ra nước ngoài đ nghiên cu cn sa y tế. Hp pháp hoá cũng s ngăn chn các v bt gi 2000 người Nht Bn hàng năm – nhiu người trong đ tui 20 và 30 – cuc sng ca h b phá hy bi điu lut vô lý và phi lch s ca quc gia h.

Trong nhng năm ti, Taima Hakubutsukan có th được xem là đu mi thc s trong cuc đu tranh này.

“Mi người cn phi tìm hiu s tht v lch s ca cn sa ti Nht Bn,” Takayasu nói. “Chúng ta càng tìm hiu v quá kh, chúng ta càng có nhiu gi ý v vic làm thế nào đ sng tt hơn trong tương lai. Cn sa có th cung cp cho Nht Bn mt tín hiu ca hy vng. “

 

Cannabis: Có Gì Trong Mt Cái Tên?

Các nhà thc vt thường chia các gia đình cn sa thành ba loi ln – cannabis sativa thân cao, cannabis indica bi rm và cannabis ruderalis nh. Tuy nhiên phân loi đơn gin này thường gây tht vng bi khả năng lai giống ca ba loi đó cho phép chúng to ging mi không gii hn.

Các đc tính mong mun ca các ging lai có xu hướng đ xác đnh tên mà chúng thường được biết đến.

Marijuana (cn sa), ví d, thường dùng đ chỉ cây cần sa được trồng để thể được hấp thụ với mục đích y học hay giải trí. Cannabis sativa được cho là cung cấp cho người dùng một cảm giác hưng phấn tràn đầy năng lượng và có thể được kê toa cho bệnh trầm cảm, trong khi cannabis indica với tác dụng an thần rõ ràng hơn vì vậy có thể được sử dụng như thuốc giãn cơ hoặc để điều trị đau mãn tính.

Hemp (Cây gai dầu), là tên thường được áp dụng cho loại cây cao ở các loại cannabis sativa mà chủ yếu được trồng để lấy loại sợi cây chắc chắn của nó – nhưng cũng có thể chứa một lượng THC đáng kể.

Gần đây nhất, cụm từ cây gai dầu công nghiệp đã được đặt ra ở Mỹ để chỉ cây cannabis đã được đặc biệt lai để chứa hàm lượng THC rất thấp (dưới 1%) để phù hợp với luật ma túy hiện hành. Ngày nay, nhiều trang trại cần sa được cấp phép của Nhật Bản phát triển một dòng THC thấp gọi Tochigi shiro được phát triển đầu tiên trong thời kỳ hậu chiến.

 

Lưu ý:

[1] Hai trong số các văn bản tiếng Nhật tốt nhất để tìm thông tin về lịch sử cần sa của dân tộc là Nagayoshi Hideo, Taima Nyuumon (An Introduction to Cannabis), Gentosha, 2009 và Yukio Funai, Akuhou! Taima Torishimarihou no Shinjitsu (Bad Luật! Những thử thách Đằng sau Đạo luật Kiểm soát Cannabis), Công ty Sha, 2012.

[2] Để biết thêm thông tin về các bảo tàng, xem tại đây (here). Đối với là cuộc phỏng vấn của Nhật Bản với Takayasu về nguồn gốc của bảo tàng, xem tại đây (here).

[3] Để biết thêm thông tin chi tiết về vai trò tôn giáo của cần sa tại Nhật Bản, xem tại đây (here).

[4] Đối với các văn bản của báo cáo của LHQ, xem tại đây; cho các cấp độ THC vào những năm 1970, xem ví dụ ở đây (here).

[5] CBC News, “Nhật phẩm lấp đầy kẻ hở nấm kỳ diệu”, 14 tháng 5 năm 2002. có ở đây (here).

[6] Sydney Morning Herald, “Nhà tù Nhật khó chịu vì cây cần sa”, ngày 29 tháng 8 năm 2007. hiện có sẵn ở đây (here)

Jon Mitchell là một nhà báo xứ Wales sống tại Nhật Bản. Ông viết về các vấn đề quyền con người, đặc biệt là ở Okinawa – và bạn có thể tìm được thêm các tác phẩm của ông tại www.jonmitchellinjapan.com

Caption ảnh từ trên xuống

1/ Junichi Takayasu, người ph trách Taima Hakubutsukan, bo tàng cannabis duy nht ca Nht Bn. (nh chp bi Hiroko Tanaka)

2/ Junichi Takayasu, người ph trách Taima Hakubutsukan, đng bên ngoài bo tàng cn sa duy nht ca Nht Bn. (nh chp bi Hiroko Tanaka)

3/ Mt bn in khc g t thế k 17 cho thy ph n chun b si cây cn sa. (nh chp bi Hiroko Tanaka)

4/ Sn phm cây gai du trưng bày ti Taima Hakubutsukan (nh chp bi Hiroko Tanaka)

5/ Qun áo tr em trang trí hoa văn cây gai du truyn thng. (nh chp bi Hiroko Tanaka)

6/ Công nhân thu hoch cn sa ti mt trang tri được cp phép ti tnh Tochigi. (nh chp bi Junichi Takayasu).

Nguồn: Globalresearch.ca

Dịch giả: Tan Vo

Search